Lựa chọn đi du học hay lao động ở Nhật Bản

Đầu tiên thì mình xin nói qua bài viết này khá là dài, và được viết dựa trên những trải nghiệm thực tế của tác giả. Bài viết là bức tranh toàn cảnh về “du hoc và đi lao động tại Nhật Bản” những điểm được mất của hai loại hình này. Hy vọng bài viết sẽ giúp ích được các bạn trong việc định hình con đường đi trong tương lai cho bản thân mình.

image

Như các bạn đã biết trong những năm gần đây, ngày càng có nhiều người Việt Nam lựa chọn con đường ra nước ngoài với mong muốn thay đổi, cải thiện tương lai. Nhật Bản có vẻ là quốc gia được ưu ái hơn cả. Số lượng người Việt hiện đang sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật tính đến hết năm 2015 là hơn 2 triệu người (*). Và con số này vẫn đang tiếp tục tăng lên một cách chóng mặt. Nhật Bản thực sự có sức hút mãnh liệt như vậy?

Thực tế, hai hình thức nhập cảnh Nhật Bản phổ biến nhất hiện nay là du học sinh và thực tập sinh, nói cách khác là chương trình du học và chương trình xuất khẩu lao động. Lựa chọn hình thức nào và bạn sẽ được mất những gì là câu hỏi chung cho tất cả những ai đang quan tâm vấn đề này. Bạn có nằm trong số đó?

1. Thứ nhất, nói về chương trình du học.

u

Về cơ bản có thể chia du học Nhật Bản thành hai dạng: du học theo diện có học bổng (học bổng chính phủ, học bổng của các tổ chức/doanh nghiệp…) và du học tự túc. Du học theo diện có học bổng thì tất nhiên là bạn phải có trình độ giỏi (để trải qua các vòng khảo hạch lựa chọn) và/hoặc có mối quan hệ tốt với đại diện cấp học bổng. Cuộc sống học tập và sinh hoạt tại Nhật của bạn sẽ không có mấy khó khăn. Ở đây chúng ta sẽ chỉ bàn đến du học theo diện tự túc, tức là sẽ chẳng có học bổng nào cả và bạn phải tự thân chuẩn bị tất cả mọi thứ.

Khi được hỏi về lý do lựa chọn đi du học tự túc, có rất nhiều câu trả lời được các du học sinh đưa ra: ở nhà chưa có việc làm nên sang Nhật học cho biết, nghe nói Nhật rất đẹp và văn minh nên muốn đi du lịch và trải nghiệm thử, sang đó học tiếng Nhật để quay về kiếm việc làm ngon ngon… và mục đích nữa là KIẾM TIỀN?! Trên thực tế, du học Nhật Bản đem lại cho các bạn rất nhiều cơ hội:

– Chiêm ngưỡng và khám phá vẻ đẹp đất nước, con người Nhật Bản.

– Trải nghiệm văn hóa và nếp sống, nếp nghĩ đặc trưng của người Nhật – những con người nổi tiếng thế giới về sự cần cù, nghiêm túc, nhiệt huyết và trách nhiệm.

– Học hỏi và trau dồi tiếng Nhật, cơ hội thực hành và nâng cao năng lực ngoại ngữ tuyệt vời khi sống giữa môi trường bản xứ.

– Tích lũy kiến thức, mở rộng các mối quan hệ, năng động, tự lập, làm chủ cuộc sống của chính mình.

– Cơ hội việc làm rộng mở ngay khi ở Nhật và cả khi về nước… Nhưng cũng có những mối lo.

Xác định đi du học theo diện tự túc có nghĩa là gia đình bạn phải có tiềm lực kinh tế nhất định, đủ để đáp ứng và hỗ trợ cuộc sống của bạn tại Nhật (vì là đi học mà, không phải đi làm toàn thời gian để kiếm tiền như chương trình thực tập sinh). Những bạn gia đình có điều kiện một chút thì sẽ hoàn toàn không phải lo tới vấn đề tiền bạc. Những bạn có ý chí thì hoàn toàn có thể vừa học vừa làm, phân bổ thời gian phù hợp để vừa đảm bảo việc học, vừa đảm bảo việc làm, đủ trang trải chi phí. Nhưng số người như vậy lại không nhiều.

Bạn đi du học tự túc nhưng kinh tế gia đình chỉ ở tầm trung, bạn phải tự lo lắng xoay sở mọi thứ? Hẳn bạn sẽ nghĩ tới việc lao đầu đi làm, làm, làm thật nhiều để kiếm tiền. Nếu tới Nhật mà các bạn phải cật lực đi làm thêm (bất chấp quy định thời gian làm thêm tối đa đối với du học sinh là 28 giờ/tuần) để bù đắp chi phí và giải quyết vấn đề tiền bạc thì không khác nào đi lao động theo dạng du học. Có những bạn do làm quá nhiều giờ trong một ngày và liên tục từ tuần này qua tháng nọ nên khi đến lớp thì ngủ luôn trên bàn học, đầu óc không còn tỉnh táo để mà tiếp tục bài giảng. Trong giấc mơ ngủ gật, các bạn chỉ nghĩ đến tiền kiếm được hàng tháng, tiền chuẩn bị đóng học phí, tiền để dành cho việc chuyển trường, tiền để trang trải cuộc sống nơi viễn xứ, tiền để gửi về quê nhà phụ cha mẹ lo cho đàn em nhỏ và tiền để dành dụm với mong ước cuộc sống tương lai của mình sau này đỡ phần vất vả hơn. Nghĩ và nghĩ, lại suy nghĩ… Rồi cứ thế, các bạn mải miết lao đi kiếm tiền như những con thiêu thân, gác lại sau lưng những thành tích học tập. Cho đến một ngày kia, các bạn chợt nhận ra mình không đủ sức để tiếp tục học nữa, các bạn muốn đi làm. Nhưng hỡi ôi, các bạn lại thấy mình không đủ kiến thức, không đủ kỹ năng, ngôn ngữ bập bõm câu hiểu câu không, đi xin việc cũng không biết phải nên chuẩn bị những gì và bắt đầu từ đâu… Các bạn mệt mỏi và ngán ngẩm với việc quần quật đi làm thêm kiếm tiền cũng như việc phải đến lớp mỗi ngày với cái đầu trống rỗng đang trong trạng thái thiếu ngủ trầm trọng. Phải học để lấy được cái Visa lưu trú, cũng phải làm để kiếm đủ tiền trang trải học phí, phí sinh hoạt, phí ăn chơi… Các bạn bế tắc! Các bạn gục ngã! Đây đã là tình trạng khá phổ biến.

2. Thứ hai, nói về chương trình thực tập sinh.

Một phần giống với chương trình du học, các bạn đi Nhật theo chương trình thực tập sinh kỹ năng (xuất khẩu lao động) cũng có rất nhiều cơ hội: du lịch trải nghiệm, học hỏi trau dồi, nâng cao giao tiếp và mở rộng các mối quan hệ… và đặc biệt là cải thiện kinh tế gia đình ở quê nhà. Có thể hiểu đơn giản, chương trình thực tập sinh là chương trình lao động có thời hạn tại Nhật, các bạn sẽ làm việc trong công ty/công xưởng và nhận lương theo quy định trên Hợp đồng. Khác với Chương trình du học, các bạn đi theo Chương trình thực tập sinh sẽ được công ty tiếp nhận hỗ trợ mọi mặt, từ chỗ ăn ở cho đến việc tiếp cận văn hóa bản xứ trong thời gian đầu mới đến Nhật. Các bạn sẽ được tạo điều kiện học thêm tiếng Nhật, làm quen cuộc sống sinh hoạt hàng ngày thông qua việc đi mua sắm ở siêu thị, đi tàu điện, đi xe buýt… Điều mà đối với một du học sinh thì họ phải tự trải nghiệm một mình. Thu nhập bình quân hàng tháng của một lao động theo Chương trình thực tập sinh là tầm 150,000 yên, tuy không quá nhiều nhưng đủ đảm bảo cuộc sống luôn ổn định. Mỗi tháng các bạn sẽ cầm về tay số tiền là tầm 100,000 yên (sau khi đã trừ các khoản phí sinh hoạt, thuế, bảo hiềm…), trường hợp có tăng ca/làm thêm giờ thì số tiền sẽ nhiều hơn. Thông thường Hợp đồng ký kết theo Chương trình thực tập sinh sẽ có thời hạn 3 năm, sau 3 năm này, người lao động có thể tích lũy được số tiền từ 700 triệu đến 1 tỷ VNĐ để gửi về quê nhà. Nói như vậy, không có nghĩa là lao động nào cũng may mắn được nhận chế độ lao động tốt, sẽ vẫn còn rất nhiều trường hợp do công ty tiếp nhận không có việc làm nên lao động không được nhận lương, hoặc trong quá trình làm gặp sự cố về bất đồng ngôn ngữ, văn hóa dẫn đến người lao động bất mãn và bỏ trốn, cam chịu sống cuộc đời lưu vong nơi xứ người cho đến khi bị bắt và trục xuất về nước.

Chương trình thực tập sinh còn có một số hạn chế khác như: Visa có thời hạn theo hợp đồng lao động 3 năm hoặc 5 năm (rất ít); ngoài công việc đã thỏa thuận trong hợp đồng thì không được làm những công việc khác nhằm mục đích kiếm thêm thu nhập; môi trường làm việc nghiêm ngặt, đòi hỏi sự cố gắng mỗi ngày nên sẽ gặp rất nhiều áp lực; trình độ tiếng không tốt thì sẽ rất khó khăn trong quá trình làm việc và cản trở cơ hội việc làm…

3. Tạm kết

Cuộc sống, suy cho cùng cũng chỉ là một chuỗi những sự lựa chọn. Lựa chọn như thế nào, đúng hay sai, nên không nên, tất cả là tùy thuộc vào chính bản thân các bạn. Hãy suy nghĩ kỹ.

Du học sinh thì muốn có nhiều thời gian làm việc để kiếm tiền như thực tập sinh. Thực tập sinh thì muốn được tự do bay nhảy, lựa chọn công việc và chủ động thời gian lưu trú dài hơn như du học sinh. Nói chung cũng vì đồng tiền cả.

Cuộc sống quá ngắn ngủi để chúng ta phải thức dậy mỗi buổi sáng với đầy sự tiếc nuối trong lòng. Vì vậy, hãy cảm thấy đủ sống, hợp lý với hiện tại và vui vẻ thỏa mãn được ước mơ của bản thân là được rồi.

Đất nước Việt Nam mình còn khổ lắm. Chừng nào hết khổ thì con người mới hết muốn đi. Nói sướng thì chỉ biết là ờ thì gần gia đình, chứ thực tế mấy ai bằng lòng với cuộc sống hiện tại đâu?!

(Nội dung bài viết được biên tập bởi dekiru, và có sử dụng thông tin tham khảo thêm từ tác giả: Gonni Lucky)

Nguồn: Dekiru Nihongo